سیمای منابع طبیعی

سیمای منابع طبیعی شهرستان فریدن
موقعیت جغرافیایی شهرستان فریدن:
شهرستان فریدن با وسعت حدود 84543 هکتار در مسیر راه ارتباطی اصفهان – خوزستان قرار گرفته و از شمال به شهرستان خوانسار ، از جنوب به شهرستان چادگان، از شرق به شهرستان تیران و کرون و از غرب به شهرستان بوئین میاندشت محدود شده است. این شهرستان دارای 2 مرکز شهری، 2 بخش، .4 دهستان و 29. آبادی دارای سکنه است. مرکز این شهرستان داران در فاصله 134 کیلومتری غرب اصفهان واقع شده است. قسمت اعظم آن در حوزه آبخيز زاينده رود واقع گرديده است و بر اساس بررسي بعمل آمده ميزان مساحت مراتع شهرستان فريدن حدود 72 هزار هكتار ميباشد.
اقلیم منطقه :
شهرستان فریدن دارای آب هوای نیمه استپی با زمستانهای سرد و طولانی و تابستانهای معتدل می باشد میانگین بارش سالانه در این شهرستان 330 میلی متر، متوسط دمای سالانه آن بین 11 الی 13 درجه سانتی گراد ، متوسط درجه حرارت حداکثر 33+ و حداقل درجه حرارت مطلق 22- درجه سانتیگراد می باشد.
وضعيت توپوگرافي:
منطقه بصورت كوهستاني و تپه ماهور بوده كه حداكثر ارتفاع از سطح دريا 3890 متر و حداقل 2200 متر با شيبهاي مختلف ميباشد.
 
اقتصاد منطقه:
اقتصاد فريدن كلاً بر پايه كشاورزي و دامداري استوار است، زمين هاي حاصلخيز و آب رودها و چشمه ها موجب جذب روستائيان به كشاورزي شده است عمده محصولات آنها سيب زميني، يونجه، غلات و حبوبات است  و همه ساله هزاران تن از محصولات فوق به ديگر نقاط صادر و منبع درآمد خوبي براي مردم منطقه مي باشد. دامداري نيز از رونق خوبي برخوردار و همه ساله تعدادي دام زنده به مركز استان جهت ذبح صادر و لبنيات آن نيز فراوان و معروف است.
وضعيت پوشش گياهي :
پوشش گياهي مراتع فريدن به لحاظ تعليف دام , تامين فرآورده هاي پروتئيني , حفاظت خاك , نفوذ آب حاصل از نزولات آسماني در خاك و وجود گياهان با ارزش دارويي و خوراكي و غيره از اهميت بسزايي برخوردار است بطوريكه در كتب تاريخي اين ناحيه را منطقه علف خيز با آبي فراوان و مراتعي بي پايان ذكر كرده اند و بر اساس بررسيهاي بعمل آمده گونه هاي غالب تيپ پوشش گياهي فريدن عبارتند از
انواع قياقها:  Agropyron.sp                                              گونهاي تيغ دار:  Astracantha.sp           
كرك:  Cozinia bachtiarica                                        كما: Ferula.ovina
گياهان يكساله: Anoel gras                                            قنقالها:  Contaurea
و گياهان ديگر نظير بومادران – موسير-كده- بروموس- زول-لاله سرنگون- ماشك – اسپرس وحشي –جاشير – يال اسبي- جاز- آويشن- حلر- تلخه بیان –شيرين بيان- قدومه- ارژن-دافنه-درمنه دشتي- چلپك- جو وحشي- باريجه-كلاه ميرحسن- ريواس-چاي كوهي- دم گاوي- چوبك-خوشك- نسترن- شنگ- بيد-گز – تره- شويد و غيره ميباشد كه از نظر خوشخوراكي، شكل رويش و عمر گياه بصورت : 1-بوته اي و دايمي،  2-علفي و دايمي و غيره است كه اكثراً مورد استفاده دام قرار ميگيرد.
ويژگيهاي محصولات فرعي مرتعي:
شهرستان فريدن به لحاظ اقليم خاص خود زيستگاه بسياري از گياهان دارويي , خوراكي و صنعتي ميباشد كه لازم است به ميزان و ارزش اقتصادي تعدادي از آنها پي ببريم.
1-كتيرا:
بهره برداري از گون كتيرايي و توليد و صادرات صمغ آن سابقه بس طولاني دارد و كتيرا صمغي است با كيفيت متفاوت شامل مفتولي درجه 1 و خرمني كه از تيغ زدن بخش زيرين يقه گياه گونه اي گون Astragalus   (8 گونه) توليد ميگردد , كتيرا به عنوان شستشو دهنده و ماده تركيبي در ساخت شامپو و شوينده هاي گياهي در تركيب رنگسازي جهت صنعت نساجي و در صنايع غذايي كاربرد هاي فراوان دارد و در شهرستان فريدن سطح زیادی از مراتع پوشيده از گون كتيرايي زرد و مفتولي ميباشد که ميتوان مقدار قابل توجهی كتيرا از گون استحصال نمود.
2-موسير:
غده زير زميني گياه Allium  asculonicum   از خانواده سوسنها موسير ناميده مي شود كه پس از برداشت بصورت قطعاتي حدود با ضمانت 1 الي 3 ميليمتر برش طولي داده شده و طي عملياتي با آب شيرين مي شود و به بازار عرضه ميگردد , در طب سنتي موسير بعنوان خلط آور و ضد رماتيسم و ترميم كننده زخمهاي سطحي مصرف داشته و لي امروز عموماً مصرف خوراكي دارد . در شهرستان فريدن با توجه به وسعت آن, در صورتيكه بطور صحيح بهره برداري گردد می تواند ارزش اقتصادي خوبی برای مردم منطقه داشته باشد.
3-گزانگبين:
گزانگبين در منابع مختلف تحت عنواين ترانگبين گون , انگبين گون , گز خوانسار . ترنجبين اصفهان و شهد پارسي نام برده شده است طبق بررسي بعمل آمده انگبين گون از نظر شيميايي نوعی مان محسوب ميشود كه توسط حشره ای از خانواده psyllidae  با نام علمي Cyamophila dicora  و در اثر تغذيه آن از شيره گياه گون با نام Astragalus adsendens  به صورت رشته هاي خميري بي رنگ و شفاف كه بلافاصله در مجاورت هواي محيط خشك شده و به رنگ سفيد شكري حاصل مي شود گزانگبين ماده ملين و تسكين دهنده است كه مي تواند در درد سينه و التهاب ريه موثر واقع شده و ناراحتي تنفسي را تا حدودي دفع كند همچنين در درمان سرفه , خشونت سينه و تنگي نفس نقش داشته و مي تواند به تقويت دستگاه گوارش و هضم و جذب كمك كند و كاربردي كه در حال حاضر دارد در توليد گز , صنايع دارويي و با وجود 40 درصد فروگتوز همانند عسل يكي از منابع غني اين قند كمياب است كه ميتوان از فروكتوز آن جهت توليد اسپرماتوزئيد در انسان و نيز تزريق به افراد مبتلا به ديابت استفاده نمود.
 با بررسي بعمل آمده در منطقه فريدن بزرگ پرتيكان حدود 200000 هكتار گون گزي داريم كه از قديم الايام مردمان منطقه با برداشت اين محصول امرار معاش نموده و در چند سال گذشته متاسفانه به دليل نامعلومي مراتع داراي گون گزي فاقد حشره پسيل مولد گز ميباشد و صرفاً در برخي مناطق بصورت لكه هاي كوچك وجود دارد كه در اين خصوص موضوع در حال بررسي است كه اميد است مسئولين محترم همكاري لازم در انجام تحقيقات بمنظور برگردان گزانگبين به حالت اوليه را پیگیری نمایند . علاوه بر محصولات فرعي ذكر شده بالا در مراتع فريدن محصولاتي نظير باريجه – ريواس- آويشن-قدومه-شيرين بيان –تره كوهي-شويد كوهي و انواع گياهان دارويي و خوراكي ديگر یافت ميشود.
جاذبه های گردشگری و اکوتوریسم:
از نظر گردشگری این منطقه به دلیل کوهستانی بودن دارای جاذبه های بیشماری می باشد . منطقه ای که اکنون فریدن نامیده می شود در طول تاریخ به نامهای پاراتاکن ، پارتاکن ، فریدن ، فریدین و فریدن نامیده شده و در نقش یکی از مراکز مهم اقتصادی و ارتباطی بوده است . از مناطق و تفریح گاه های این منطقه می توان به موارد زیر اشاره کرد
لاله زار فریدن:
 در منطقه ای واقع در 20 كیلومتری شمال غربی مركز شهرستان (شهر داران) در دامنه كوههای مرتفع  دره بید بالا واقع گردیده كه مملو از پوشش لاله های سرنگون و انواع گیاهان مرتعی می باشد كه در نوع خود كم نظیر و مختص به این منطقه می باشد
.

رشته کوه دالانکوه :
دالانکوه رشته کوهی است از رشته کوههای زاگرس مرکزی واقع در غرب استان اصفهان در سه شهرستان فریدن ، چادگان وتیران وکرون که دارای قله های متعدد و بلند می باشد که از مهمترین آنها می توان به ؛ دامنه ، بزینو ، پرپر ، احمد رضا و دالان اشاره کرد ؛ ارتفاع بیشتر آن ها بالای 3000متر می باشد و بلند ترین قله ی آن به نام دالان به ارتفاع 3915 متر است که در 9 کیلومتری خاور جنوبی  شهر داران قرار دارد .رشته کوه دالان کوه به صورت یک رشته موازی همراه با  دیگر رشته کوههای زاگرس از جهت شمال غرب به جنوب شرق کشیده شده است  وطول تقریبی آن 60 کیلوتر و عرض متوسط آن 7 کیلومتر می باشد که در میانه های رشته کوه به صورت دو رشته دالان مانند و با زاویه ی تقریبی 30 درجه در آمده که رشته شمالی به روستای احمد رضا وچشمه مرغاب ختم می گردد ولی رشته جنوبی و در حوالی جاده اصفهان – چادگان به رشته کوههای شهرستان های نجف آباد وشهر کرد متصل می گردد .در دامنه های این رشته کوه شهر ها و روستاهای زیادی واقع شده است که می توان از شهرهای داران ، چادگان ، رزوه ، دامنه ، عسگران و روستاها ی انالوجه ،  قرقر ، معروف آباد ، ده کلب علی ، کرد علیا و سفلی ، دولت آباد ، تقی آباد ، الور ، احمد رضا ودو تو نام برد .به لحاظ پوشش گیاهی ؛ این کوهستان مورد بهره برداری دامداران و زنبور داران  منطقه وخارج از منطقه  قرار می گیرد .
 
 بیشه زارهای دهستان اسکندری وموغان فریدن:
 
 
 
 
 
                                     
 
بازدید : 1770 18 شهريور 1393 ساعت 01:58 ب.ظ
 
درحال بارگزاری
درحال بارگزاری
درحال بارگزاری